پایداری شهری

پایداری  شهری

قسمت اول

با افزايش بيش از پيش توان تاثير انسان بر محيط زيست و رشد بي سابقه جمعيت در قرن حاضر و توسعه شهرها ، زيست

بوم هاي كره زمين دچار بحران شده است. آثار منفي زيست محيطي شهر تا آن اندازه افزايش يافته كه بزرگترين تهديد در

مقابل اين زيست بوم ها شمرده مي شود. مصرف بي رويه منابع (بوم شناختي ، اقتصادي و اجتماعي) نگران كننده است و يكي از تبعات آن مورد تهديد واقع شدن و عدم پايداري در كيفيت زندگي شهري است.

پايداری

تعريف پايداري از ديدگاه توسعه اي:

الف: پايداري به توانمندي جامعه اكوسيستم و يا هر سيستم د رحال فعاليت كنوني اطلاق مي شود كه مي تواند تا آينده نامعلوم  ادامه فعاليت داده بدون اينكه بر اثر فرسايش يا تهي شدن منابع كليدي به حكم اجبار به سمت سقوط هدايت شود

ب: توسعه اي كه كيفيت زيستي انسان را در چارچوب ظرفيت حامل  سامانه هاي پشتيباني كننده محيط زيست (اكوسيستم بهبود مي بخشد.

ابعاد پايداري

پایداری بوم شناختي :

پايداري بوم شناختي را مي توان در تداوم و ارتقاي سلامت و كاركردهاي اصلي محيط زيست تعريف نمود.

اصل مهم در تفكر پايداري نگرش چند مقياسي / فرامقياسي نسبت محيط زيست و مديريت فعاليت هاي انساني در چارچوب

چنين چشم اندازي از محيط مي باشد . بر مبناي تعريف ، هر فعاليت توسعه انساني ( نظير ساخت محيط انسان ساخت ). در حيطه يك يا چند بوم سامانه اصلي اتفاق مي افتد . لازمه برقراري و يا تداوم حالت پايدار در يك بوم سامانه همزيستي و ارتباط متعادل تمام اركان و عناصر آن با يكديگر و با محيط فراتر مي باشد .

پايداري اجتماعي فرهنگي

تغييراتي كه براي به بارنشستن آينده پايدار ضروري است ، همواره قيد و بند فرهنگ اجتماعي هر جامعه مي باشد ولازمه آن تغيير و بازبيني الگوها و ارزش هاي اجتماعي ناهمسان و نيز احياء باورها، سنت ها و الگوهايي است كه رشد درفرهنگ تاريخي يك جامعه داشته و موافق و منطبق با تفكر پايداري مي باشد .نخستين قدم در اين فرآيند تضمين قطعي دررفع نيازهاي اصلي جامعه است همچنين اقتصا ددانان نقش نظام هاي اجتماعي را در نيل به فرآيند پايدار رشد اجتماعي به كمك دو اصل سرمايه

•          انساني

•           سرمايه اجتماعي

توضيح مي دهند.

جامعه پايدار:

 بر اين مبنا جامعه پايدار ، جامعه اي است كه در آن همزيستي متعادل جامعه انساني و محيط زيست طبيعي در راستاي بهره مندي توامان اجتماعي – اقتصادي برقرار گردد. خصوصيات چنين جامعه اي عبارتند از:

الف) بهره مندي مكفي از سرمايه هاي اصلي

ب) مشموليت / دربرگيرندگي (تنوع نژادي و فرهنگي و... در جهت افزايش سرمايه اجتماعي)

ج) برخورداري از سلامت ورفاه

د) برخورداري از آموزش 

ه) رشد و ارتقاي تعامل اجتماعي

 و)برخورداري از اصول و ارزش هاي پايدار

زهرا رستمی

 

رابطه بین فضای درون و فضای بیرون در معماری ار گانیک رایت

 

 طبیعت انجیل من است

فرانک لویدرایت

فرنک لوید رایت در یک مصابحه تلویزیونی در سال 1953 در جواب این سئوال که: آیا می توانید در مورد مطالبی که شما آن را به عنوان نو آوری های شخص خودتان در معماری به حساب می آید  توضیح دهید؟

وی چنین پاسخ می دهد :((اولین آن پلان  باز بود.به جای اینکه یک ساختمان به معنی تعدادی جعبه باشد که در کنار هم و در داخل هم قرار گرفته باشند. خارج کم کم به داخل آمد و داخل هر روز بیشتر به خارج راه پیدا کرد.این تحول چنان ادامه پیدا کرد که سرانجام به سبکی نو از پلان دست یافتیم))

ساختمانهای مسکونی رایت کاملا با محیط مرتبط اند به گونه ای که این احساس به انسان دست میدهد که این دو در حال استحاله در یکد یگرند.به نظر رایت هر خانه بایستی با محیط خود یک واحد را تشکیل دهد .او در سال 1910 می نویسد:((در معماری ارگانیک مطلقا غیر ممکن است که ساختمان را امر جداگانه –وسایلش را چیز دیگر و سرانجام مکان محیط آنرا نیز باز  چیز متفاوت تلقی نماییم. معماری طبیعت گرا که این ساختمانها همه بر اساس آن طرح شده ا ند –تمامی این اجزا را یک کلیت واحد می شناسد.رایت با کمال سر سختی از مصالح طبیعی از قبیل چوب و سنگ و غیره استفاده می کرده و در تمام مدتی که در شیکاگو مشغول به کار بود هرگز از اسکلت فلزی یا بتن مسلح استفاده نکرد.

معماری طبیعت گرا ی او طبیعتا نوعی معماری در ارتباط نزدیک با زمین را ایجاب می کرد و همچنین نظریات شخصی او در مورد سکونت به معنی فراگیر – مانع از این می شدند که او نیز چون میس وان در روهه به عنوان مثال یک دیوار را فقط با شیشه بسازد .ارتباط بیرون و درون در ذهن او ارتباطی بسیار لطیفتر و جامع تر بود:((احساس جاافتادگی فضا ها این نیاز را به وجود می آورد که در درون –صحبت از بیرون باشد  و بیرون نیز خود را به درون کشانده اینک درون و بیرون می تواند یکی شوند.در معماری ارگانیک خوب- به سختی می توان گفت  در کدام نقطه خانه آغاز می شود و در کدام نقطه خانه پایان می یابد .این درست همان چیزی است که بایستی تحقق یابد –چرا که معماری ارگانیک بیانگر این مطلب است که ما به طور طبیعی موجوداتی وابسته به زمین هستیم .

دیدگاه رایت در مورد بین درون و بیرون تنها مظهر وابستگی او به طبیعت نیست بلکه دید گاه عمومی او در مورد فضا-به نحوی کاملا فراگیر ی-گویای این وابستگی است و نتیجه این وابستگی چیزی است که او عنوان معماری ارگانیک را به آن  داده است.این نوع معماری خود را در مساله فضا به تنهایی محدود نمی کند بلکه شامل مسایل دیگر از قبیل مصالح و فرم و غیره نیز می گردد یک چنین مسایل است که سرانجام  باعث می شود که بگوید((طبیعت انجیل من است)).

 

معماری فرانک لوید رایت و ایده معماری ارگانیک او برای اولین بار از طریق یک نمایشگاه بسیار موفق در سال 1910به اروپا قدم گذاشت و از آن زمان تا کنون در تحولات معماری تمام اروپا تاثیر کاملا چشمگیری داشته است.

منبع:یورگ کورت گروتر-زیبایی شناسی در معماری -انتشارات دانشگاه شهید بهشتی-۱۳۸۶تهران

 

 زهرا رستمی

خانه های کاشتنی!

 

خانه های کاشتنی!

چند وقت پیش در سایت TED ایده ای توسط یک معمار مطرح شده بود ، مبنی بر اینکه میتوان خانه هایی ساخت که قابل رشد باشند. در نگاه اول به نظر می رسد شاید بازمنظور از این حرف کار هایی باشد که معمارانی مانند رم کولهاس در کارهای خود انجام می دادند؛ ترکیب یک بنا با تکنولوژی غیر معمول به کار رفته در آن – برای مثال، پروژه ی House Life از این معمار – ، ولی واقعا” موضوع خیلی خیلی جالب تر از این حرف ها بود. Mitchell Joachim، معماری است که این ایده را مطرح می کند، ایده ای که growing homes نام گذاری شده و وقتی وی از رشد خانه ها حرف می زند، منظورش دقیقا” رشد گیاه مانند است. راهی که وی توضیح می دهد، به نوعی ترکیب معماری و زیست شناسی است. با کمی جست و جو در اینترنت حتی می توان ابعاد تازه تری از این کارش راپیدا کرد. در ادامه وی از اوج کار استودیوی خود می گوید: مقطع دیواری که با استفاده از تغییرات در سلول خوک به دست آورده، دیواری که عایق هایش چربی ها و پرده هایش مژه های طبیعی است! کمی منزجر کننده، ولی بی نهایت جالب! سال هاست که بحث انرژی و معماری سبز بر سر زبان هاست و کشور هایی که واقعا” این نیاز را حس کرده اند، به طور جدی مشغول کار بر روی این نوع از معماری هستند. برای مثال شاید نصفی از مسابقات معماری که برای دانشجویان و شرکت های معماری به صورت جهانی ارائه می شود در باره طراحی خانه های سبز است – که پر واضح است ما در این موضوع کاملا” عقب افتاده ایم – ، ولی ایده ای که این معمار مطرح کرده شاید انقلابی در این نوع معماری محسوب شود.                                            

 

زهرا رستمی

کتاب شناسی 3

 

   کتاب شناسی 3

دکتر علی صارمی -گذر و درنگ –نشر خاک

 چاپ اول 1387

در این کتاب مجموعه ای از کروکی ها گرد آوری شده .مهمترین ویژگی این کتاب نسبت به سایر کتابها ی موجود در بازاراین است که مجموعه گرد آوری شده طی سالهای 1343 تا 1386 است.کروکی های که تنها به قصد ایجاد مجموعه ای در فرصتی اغلب ناکامی و نه در محیط –در فضای محقر آپارتمانی دست ساخته معمارانی از همین دست چون تکالیف نوروزی کشیده شده اند.خط در این کروکی ها تنها به تعریف محدوده ها و مرز های فرم- اشیا یا سایه –روشن و از این قبیل نمی پردازد.در بسیاری موارد –تجریدی است از برداشتی خاص و لحظه ای – امپرسیونی حاصل درنگ در گذر است.کتاب گذر و درنگ مجموعه ای است که از دهه اول تاسیس دانشکده هنرهای زیبا آغاز و تا کنون همرا ه آدمهایی ادامه می یابد که به نوعی صورتگر معماری معاصرما هستند.در این کتاب هم از مناظر بومی و روستایی کروکی کشیده  شده و هم از تک بناهای مدرن و یادگار معماری.این کتاب در 4 فصل متفاوت با نام های :زیستگاه –فضا –زندگی –و مرگ در اختیار دانشجویان و دانش پژو هان قرا رگفته است.

 

مهندسین مشاور نقش- نقد آثاری از معماری معاصر ایران-معاونت شهرسازی و معماری –دفتر معماری و طراحی شهری –انتشارات مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهر سازی و معماری

چاپ اول 1387

در میان بناها و آثار فراوان معاصر ایران-چندین اثر وجود دارند که صفت ارزشمند بودن را دارا هستند و بیشترین شکل ارزشی آنها –بی تردید می تواند جنبه معمارانه باشد که آنها را ماندگار هم ساخته است.این معماری معاصر هم از جنبه تاریخی و هم از بعد زمانی –دوره ای کوتاه داشته است اما می توان پنداشت که به اشکال گوناگون عصاره میراث گرانقدر گذشته و تجربیات غنی پیشینیان است.این کتاب از معدود آثار انتشار یافته در زمینه معماری معاصر ایران است که به طیفی انتخابی و منطقی از آثار معماری حدود نیم سده گذشته کشور- هم از زاویه تشریح و توضیح فیزیکی فضاها و هم از منظر تحلیلی و تبیین نظری معماری پرداخته است.این کتاب مجموعه ای است از سیزده نوشتار که هر کدام یک اثر تحلیل و نقد شده است .این آثار از میان بناهای معاصر ایران انتخاب شده و اغلب آنها متعلق به سالهای دهه 40 و 50 شمسی است.وجه مشترک این آثار که دلیل انتخاب آنها بوده – بهره گیری طراحانشان از برخی ((اصول)) یا ((عناصر)) معماری سنتی ایران بوده است.از آثار ارزشمندی که در این کتاب مورد نقد قرا رگرفته است می توان به موارد زیر اشاره کرد:

مدرسه ایرانشهر -  بنای یادبود بو علی سینا –مسجد دانشگاه تهران – تئاتر شهر –موزه هنر ای معاصر –مدرسه عالی مدیریت –ساختمان مرکزی گروه صنعتی بهشهر –کانون توحید و.....

 

نیکوس ا سالینگروس –یک نظریه معماری – تر جمه زرین مهر و زهیر متکی –انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقاتی شهر سازی و معماری –چاپ اول1387

دکتر سالینگروس در این اثر – برخی از وجوه طراحی را که به صورت سنتی در حیطه هنر گنجانده می شود و تا کنون به توصیف علمی تن نداده بود تبیین می نماید.آثار منتشر شده او بر آفرینش یک نظریه ریاضی در باره ساختار فرم- ایده هایی را از نظریه در هم تنیدگی –فرکتال و ترمو دینامیک به هم در می آمیزد .این ایده ها با توجه به تسلط مئولف بر حوزه های مختلف فیزیک و ریاضی مانند برخی دیگر از تحقیقات میان رشته ای –صرفا نگاهی سطحی به قلمرو طراحی ندارد –بلکه آنچنان در این گستره عمق می یابند که بنا بر عقیده بسیاری از صاحبنظران –تاکنون کمتر اثری این چنین سودمند و کارآمد به رشته تحریر در آمده است.این کتاب گامی در راستای تطابق با شرایط بومی و محلی است. با به کار گیری دستاوردهای این اثر –کشورهای در حال توسعه به جای وابستگی به کشورهای غربی –از نظر مصالح و اندیشه های پشتوانه ساخت محیط –منشا شکل دهی به محیط خود را در دسترس خویش می یابند.مطالب این کتاب در 12 فصل به شرح زیر ترجمه و تدوین شده است:

1-قوانین معماری از دیدگاه یک فیزیکدان 2-یک مبنای علمی برای آفرینش فرم ها در معماری 3-همکاری سلسله مراتبی در معماری و لزوم وجود تزئینات از نظر ریاضی4-ارزش حسی تزئینات5-زندگی و در هم تنیدگی در قیاس با ترمو دینامیک6-معماری –الگو ها و ریاضیات7-کف سازی –تجسمی از معنا در یک ذهن فرکتال 8-مدول گرایی و شمار گزینه های طراحی 9-بنیاد گرایی هندسی 10-فرایند داروینی و یادمانه ها در معماری 11-دو زبان برای معماری 12-یادمانه های معماری در جهان اطلاعات

 

امیر بانی مسعود – پست مدرنیته و  معماری (برسی جریانهای فکری معماری معاصر غرب 200-1960)اصفهان –خاک-پاییز 1386

در این کتاب سالهای تلاقی فلسفه و معماری به گونه ای نظام بند عنوان شده و مئولف کوشیده است هر فصل را مستقل از سایرفصلها و برا اساس بستر فکری مطرح شده در دانشگاه های ایران – به گونه ای آموزشی مطرح کند –اما در عین حال خوانندگان غیر متخصص هم بتوانند نظریه ها و سبکهای معماری معاصر غرب را فرا گیرند .این کتاب که در شانزده فصل و بر اساس ارتباط پست مدرن با علم گرایی –زیبایی شناسی –دگرگونی مفاهیم فضا – فمنیسم و فرهنگ عامه تدوین شده است –به بیان نظرات بوم گرایان عصر پست مدرن – نئو خرد گرایان معاصر- پیش قرا ولان پست مدرن کلاسیسم –زیست محیط –دیکانستراکشنو در نهایت به پست مدرنیزاسیون و دگرگونی مفاهیم فرم می پردازد.

زهرا رستمی

         

ادامه نوشته

رویکردهای درست به طبیعت

رویکردهای درست به طبیعت : از شاعرانگی سولیوان تا جامع نگری آلتو 

 بخش دوم

.ارتباط دو سویه معماران با طبیعت در هر دو سح نامحسوس و محسوس روی داده است آنها به طبیعت از طریق زیر یه طور نامحسوس پاسخ گفته اند:

1- الهام بخشی استعاری   2- ار تباط ذهنی    3- توکل زاهدانه  ‚ نیایش شخصی و حتی قربانی کردن خویش

واکنش محسوس آنها به طبیعت از طریق رویکرد های ذیل حاصل شده است:

1- سختمانهای در آمیخته با خطوط زمین  ‚در پلان و نیز در برش   2-((ارتقای))خطوط زمین از طریق ایجاد تضاد با خطوطی که از قبل در تر کیب بندی سایت حضور داشته اند; یا با خلق تنش با و وضعیت های طبیعی غیر الهام بخش و خنثی   3- تضاد مصنوع بشر با زمین  ‚ در پلان یا دربرش 4-پیروی کامل از طبیعت –دست نخورده نمایاندن زمین –ضمن ((دفن)) و ((غوطه ور ساختن)) ساختمان در زمین   5- در هم آمیختگی فضای داخلی و خارجی  ‚ از طریق تدابیر تداوم دید و تخاخل یا از طریق ناصر فضای خارجی در فضای داخلی  6- تاکید و پرداختن به مصالح 7-واکنش های تقلیدی از قبیل :بر داشت های صوری از طبیعت یا برداشت جوهری –وجودی از ویژگی های قوانین طبیعت   .

زهرا رستمی

 

رویکردهای درست به طبیعت

 

رویکردهای درست به طبیعت : از شاعرانگی سولیوان تا جامع نگری آلتو  بخش اول

امروزه آثار معمارانی چون لوییس سولیوان  ‚ فرانک لوید رایت  ‚لوکوربوزیه  ‚الیل سارینن ‚گونار آسپلوند  ‚و آتو به ما اطمینان می بخشد که رمانتیک بودن در معنای غیر ارتجاعی آن بیانگر هیچ گونه فریب یا ضعفی نیست.این نوع رمانتی سیسم  ‚ معماری را غنا می بخشد و آن سر شار از احساس و انگیزش می کند .ما  چنین دریافتی از طبیعت را حالتی از ((رویکرد در ست رمانتیک )) می نامیم . و در مقابل نگرش اکسپرسیونیست های فرم گرای ار تجاعی را به مثابه ((رویکرد نادرست))می شناسیم.اولین نشانه انگیزش های رمانتیک با ((رویکرد درست))این  است که طراح به جست و جوی محیط های طبیعی استثنایی به عنوان عاملی برای الهام بخشی  ‚ مئوثر بر می شمردند.معماران و شاعران از جمله مصادیق این حکم هستند.آنانی هم که به دلایلی خاص نتوانستند برای خود ماوایی شخصی در دل طبیعت فراهم کنند  ‚ برای کشف اسرا طبیعت و راز یگانگی آن  ‚ به تکاپو پرداختند در این مورد والت ویتمن و جان اشتاین بک مصادیقی مناسب هستند.تصادفی نیست که بیشتر هنرمندان خلاق  ‚ برای سکونت ود د رجست جوی محیط های طبیعی منحصر به فرد هستند .پیکاسو به یک معنا طبیعت را با هنر خود و هدفش از زندگی برابر می دانست. ژرژ براک –واسیلی کاندینسکی –پل کله و بسیاری از نقاشان دیگر و نیز معمارانی چون لوییس بارگان –لارنس هالپرین-دیمتریوس پیکیونیس و میگل آنخل روشا- از طبیعت بسیار آموختهاند و آموزه های آن را از طریق آثار و نوشته هایشان نشان داده اند .اسکیس از طبیعت و شکل های طبیعی روش مورد علا قه آنها برای مطالعه بوده است .نکته دیگر زندگی بسیار نزدیک با طبیعت برای مدت طولانی است که برای آنها بسیار مهم بوده است .بعضی اوقات ارتباط صمیمی خاص با طبیعت  ‚به نقطه عطفی در زندگی هنر مند تبدیل می شود.بساری اعتقاد دارند هیچ کس نمی تواند طبیعت را به شیوه ای پویاتر از معمارن ببیند  ‚ زیرا که آنها  طبیعت را از زوایای دید متعددی نظاره می کنند .آنها به روش و قواعد سخت عناصر طبیعی مختلف توجه می کنند و به همان اندازه ب ((علل)) تغییرات و پویه شناسی پدیده های طبیعی می پردازند.

منبع:

آنتونیا دس-آنتونیسی-بوطیقای معماری(آفرینش در معماری )-ترجمه-احمدآی-انتشارات سروش۱۳۸۶

 

زهرا رستمی

 

طبیعت -معماری(بخش سوم)

قدرت طبیعت

 

 اگر بپذیریم که جوهره شوق زیبایی شناسی در توانایی اثر هنری در بر انگیختن احساسات و هیجانات یکسان در مردم و نیز ار تباط دادن آنها با اثر هنری – و از طریق ار تباط با هنر مند و انسانهای دیگر – نهفته است‚ آنگاه یقینا طبیعت واجد بالاترین در جه ار تباط با قدرت زیبایی شناسی است. شناخت جهان مرئی از طریق وجود نور و به واسطه توجه بشر به طبیعت میسر شدو به تبع آن هنر ها نیز پا به عرصه وجود نهادند.لئوناردو داوینچی که معتقد به طبیعت و ستایشگر او بود می گوید:((نقاشی فرزند زاده طبیعت است ))((نقاشی پایدار می ماند زیرا مستقیما از طبیعت سرچشمه می گیرد.تصورکلی  لئوناردو خلاقیت گونه ای ((نو آوری ضمن حفظ وفاداری )) به طبیعت بود.دیدگاه او از این رو مهم می نمود که مورد قبول نسل بعد واقع شد و یکی از دو قطب اصلی در تقابل رویکردهای طبیعت گرا و انتزاعی را نیز به وجود آورد  ‚ که این تقابل زمینه های تکامل هنر را فراهم کرد.از جمله مفاهیم وابسته به قدرت شناخت طبیعت –نیرویی که به هنرمند توانایی ((دیدن)) می بخشد-مفهوم ادراک و ارتباط آن با چشم و ذهن است. آنها در کنار یکدیگر شکل دهنده نوع در یافت بشری از آموزه های طبیعت هستند.لئو ناردو و میکل آنژ((چشم))(باصر)و ((ذهن))(فاهمه)را مهم تر از ((دست)) که ابزار نهایی بیان هنر محسوب می شود می دانستند .بسیاری از هنرمندان نیروی ذهن را تصدیق کرده اند .در حقیقت  ‚بیشتر آثار هنری که در آتلیه به انجام می رسد  ‚غیر از احساسی آنی از موضوع که ممکن است باعث بر انگیختن اثر هنری شود  ‚ حاصل آموزش دادن چشم به دیدن  ‚ و توانایی ذهن برای اندوختن و حمل تصاویر برای لحظه ای است که بیان نهایی رخ می دهد.واسیلی کاندینسکی عاشق طبیعت و در آن سر گردان بود  ‚آن را با ذهن خود می دید و به حافظه می سپرد .او می گوید:((سال ها بعد موفق شدم مناظر طبیعی را با ذهن خود در آتلیه  ‚ بسیار بهتر از خیره شدن به آن در اطراف شهر  ‚ به تصویر کشم))

طراح با ید تلاش کند و بخواهد که عمیقا((ببیند)) و همواره بکوشد تا آنچه را دیده است ((توصیف کند))تنها درک شخصی و تاویل فردی از امور است که در نهایت زمینه ورود ما را به عر صه ای جامع تر و سطحی غنی تر از زیبایی شناسی فراهم می کند .ما با ید بیاموزیم تا چیزهایی را ببینیم که ما را به عنوان معمار علاقه مند می سازد:اشکال  ‚شکل گیری های موجودات طبیعی مختلف  ‚نور و عبور آن از میان عناصر  ‚و مصالح مختلف .بسیاری از معماران و هنر مدان طبیعت را به عنوان علایق شهودی خود مورد تعمق قرار داده اند .به اعتقاد میکل آنژ فرمی که هنرمند به مصالح می بخشد نه تنها در ذهن هنرمند  ‚ بلکه از پیش در خود مصالح وجود دارد .بنا براین هنر مند همواره در کشاکش متا فیزیکی با فرم و اسرار طبیعت است و این فرایندی است مکاشفه آمیز که از طریق آن هنر مند توده فرمی را که از قبل در ذهن خود و نیز در مصالح نهفته است  ‚ کشف می کند .شاید این همان موضوعی باشد که فرانک لوید رایت همواره در بحث مصالح به آن اشاره می کرد .با آنکه رایت به طبیعت عشق می ورزد شاید هیچ گاه نتوانست مانند میکل آنژ به سرشت خارق العاده مصالح دست یابد . او بعضی اوقات  ‚ به رغم ادعایش در فهم مصالح  ‚ در این زمینه دچار شکست می شد.شاید شکست معماران را بتوان به اقتضای ماهیت ویژه انتظام معماری دانست  ‚ چرا که معماران بر خلاف مجسمه  سازان که معمولا با یکی (یا تعداد بسیار کمی) از مصالح به کار می پردازند ‚ با انبوهی از مصالح گوناگون سرو کار دارند.در عین حال  ‚ رایت –و بسیاری از معماران که در طلب یادگیری از طبیعت هستند –بسیاری از اسرار طبیعت  ‚ جنبه های مختلف آمیختن طبیعت با سایت  ‚استقرار ساختمان روی آن  ‚جهت یابی آن ‚ آثار جنبی حرارتی و اقلیمی و گاه حتی جنبه های مختلف فرمی طرز تشکیل ساختمانی طبیعت را فرا گرفته اند.

 

تصاويري كه بر اثر گردباد ايجاد شده                               

       ساختار تارهاي عنكبوت 

 ز

زهرا رستمی

 

طبیعت -معماری(بخش دوم)

 تاثیر دیرینه طبیعت 

شاید قوی ترین نوع الهام بخش طبیعت بر مصنوعات بشری را بتوان در یونان باستان مشاهده کرد .یونانیان به طبیعت احترام می گذاشتند .آنها تغییر فصول را جشن می گرفتند و این تغییر را از طریق جشن ها و مراسم با زندگی خود در می آمیختند آنها برای جنگل ها – زمین – آسمان –آب و باروی الهگان –به خدایان و نیمه خدایانی اعتقاد داشتند .الهگا ن الهام بخش ‚دختران خیالی الهام بخشی که اسم مفرد آنها(یعنیmuse) در شکل گیری واژه  music تاثیر گذاشت ‚در طبیعت یونان یا در جنگل های متراکم مسکن داشتند.طبیعت و انسان یکدیگر را مخاطب قرار می دادند و باهم گفت گو می کردند .مردان و زنان جوان به عناصر ‚ ارکان و بن مایه های طبیعت تغییر شکل می یافتند .اسطوره شناسی یونانی سر شار از اسطوره هایی در باره مواجهه انسان و طبیعت است.زنان زیبا ‚شیطان ‚زمین ‚فصول ‚مرگ و زندگی ‚و انسان و طبیعت نقش های خود را با یکدیگر معاوضه می کنند.اینان در اساطیر یونان باستان به یکدیگر وابسته اند.

 

بنا به روایت اساطیری ‚گل های وحشی و خار ها به سر ستون های کورنتین تبدیل شده اند و مار پیچ ‚شکل طبیعی تناسبات و رویش زندگی ‚نقش خود را به سر ستون یونیک بخشید.زیبایی طبیعی  معابد یونانی در نوع خود بی نظیر بود ;معابدی در مجاورت چشمه هایی زیر سایه سار در ختان ‚بر فراز در هایی پوشیده از در ختان زیتون ‚ در سایه سار  کوها ی سر برافراشته –یا درکنار رودها ی خروشان المپ ‚نظاره گر غروب خورشید در پس در یا ...و بسیاریاز این دست .المپ استعاره خانه خدایان یونان باستان بلند ترین کوه سرزمین یونان بود ;پارنا سوس کوهی دیگر با زیبایی وصف ناپذیر ‚ که برای انسان ها سهل الوصول تر بود .

طبیعت برای پیشینیان سیرتی دوگانه داشت :  1-زمینی   2- کیهانی

جنبه اول شامل هر چیزی بود که برای آنها قابل دیدن ‚احساس کردن و تجربه کردن بود.آنها ساختمان های خود را در مکانهایی می ساختند که قابل روئت و محسوس بود ;آنها با الهگان خویش در نمایش شرکت می کردند ‚از ایشان سر خوشی می یافتند و آنها را می ستودند .جنبه دوم شامل جهان فرادست و کیهان بود ; آنها تلاش می کردند تا آن را با ذهن خود در یافت و با هنر خود بیان کنند.جلوه اول طبیعت مبتنی بر دریافتی محسوس بود ‚و یونانیان باستان با احترام گذاشتن به عوامل محسوس در طبیعت دست به ساخت و ساز می زدند.آنها از طبیعت محافظت می کرند و از زمین های بکر برای کشاورزی و دیگر امور زندگی بهره می جستند .علاوه بر آن خانه های خود را نیز در امتداد و در هماهنگی با تو پو گرافی ‚ روی تپه ها و کوههای کم ار تفاع و با عنایت به بهینه سازی شیوه های اجتماعی ‚اقتصادی ‚و نیز کاربرد انرژی بر پا می کردند .آنها از قانون طبیعت در استفاده  حداقل از انرژی و جلوگیری از اتلاف آن پیروی می کردند .آنها با دنبال کردن رد پای بزا و گوسفند ان خود مسیر بهینه را برای جاده کشی انتخاب می کردند .آنها نسبت به دید و مناظر سکونتگاه های خود به اماکن مقدس شرق و غرب بسیار حساس بودند و ساختمانهای مهم و محوطه های مقدس را با دقت نظر مکان یابی می کردند .((استقرار آتنی ساختمان ))(شیوهای که ی/نانیان برای ساخت و ساز در ایالت آتیکا ‚که آتن در آنجا قرار دارد به کار می بردند)طریقهای از احترام گذاشتن به قوانین طبیعی ساختمانی بود ‚در ضمن مناظر و قداست جهان آتنی را نیز حرمت می نها د.آنها با استقرار دقیق پار تنون و ارختیون دید به کوه مقدیس همیتوس را در شرق فراهم آورده بودند.دکسیاد ازطریق پژوهش های خویش در یافت که ((استقرار آتنی ساختمان ))نوعی تجربه طراحی همگانی بوده که به قطب ها ی مهم دسترسی به مجموعه ای از ساختمان های عمومی یا یک مجموعه مقدس بستگی داشته است.بیشتر متون معماری با این گونه عناوین خاص شروع می شوند . شاید زمینی ترین و جامع ترین این عناوین در آثار وینسنت اسکالی از جمله ((زمین ‚معبد و خدایان ))باشد. به هر حال شاید این دلمشغولی به جنبه نا محسوس طبیعت ‚مهم ترین عامل شکوهمندی در یونانیان باستان باشد.آنها گاه این جنبه نا محسوس را از طریق عناصر محسوسی چون ستارگان –ماه و خورشید ادراک می کردند ; و گاه آن را به مثابه روح مطلق می پنداشتند و سر مست آن می شدند.تمدن  بشری با تلاش انسان برای ار تباط با طبیعت و فهم آغاز شد ; طبیعتی که برای او سادگی در یافتنی نبود .شاید بتوان گفت که کل فرایند پیشرفت و تکامل بشری حاصل معاشقه او با طبیعت بوده است ;تلاشی پیوسته برای ار تباط بر قرار کردن با اصول قوانین آن و به واسطه آن ار تباط با انسان های دیگر .

 

منبع:

آنتونیا دس-آنتونیسی-بوطیقای معماری(آفرینش در معماری )-ترجمه-احمدآی-انتشارات سروش۱۳۸۶

زهرا رستمي

پارک 1-

 پارک تکواندو کره جنوبی

  Weiss/Manfredi
Taekwondo Park: Ascending Passages
Muju, Korea                                                                                                                                                      

ایجاد فضاهای سبز در دل شهر های بزرگ از اهمیت خاصی بر خوردار است این نوع فضا های شهری هم از نظر زیبایی شهر و هم از نظر اینکه فضایی مناسب جهت گذران اوقات فراغت و هم از نظر زیست محیطی اهمیت خاصی دارند و پارکها یکی از این فضاهای شهری محسوب  می شوند. اما هدف ایجاد پار کها می توانند والاتر از اینکه فقط نقش یک فضای سبز و فضایی برای تفریح شهر وندان باشد. می توانند یک مر کز فرهنگی ویا تاریخی و ورزشی باشد. به عنوان نمونه می توان از پارک تکواندو کره جنوبی نام برد پارکی در دل طبیعت و در دامنه یک کوه با حفظ توپو گرافی طبیعی خود .طراح این پارکWeiss/Manfredi) در طراحی خود به تاریخ و فرهنگ مردم کره و بلاخص سه اصل بازی تکواندو :(آمادگی جسمانی – ذهن –تمرکز روح و فکر )توجه خاصی داشته .یک ورزشکار در بازی تکواند و به تدریج و با طی مراحل این ورزش از کمربند سفید تا مشکی که در جه عالی دراین ورزش است تلاش بسیاری می کند .مسیر این پارک همانند یک کمر بند و از پایین ترین قسمت دامنه کوه شروع شده و با طی کردن مسیری کوهستانی به قسمتهای فوقانی پارک ختم می شود مسیرها به رنگهای کمر بندهای ورزش تکواندوست که حلقه وار به یکدیگر متصل هستند .. این پارک  شامل سه قسمت اصلی که در واقع همان سه اصل بازی تکواندو می باشد.برای گذ شتن از یک قسمت و ورود به قسمت دیگر باید از پله ها و پل ها عبور کرد.پایین ترین قسمت سایت پارک یا همان (بدن) شامل میدان وسیعی است و بعداز آن وارد  قسمت دوم که قسمت میانی  پارک یا همان( ذهن) شده که شامل قسمت پژوهش –آمفی تاتر و ساختمانی پلکانی می باشد که درمجاورت آن محل برگزاری بازی های تکواندو خواهد بود.قسمت سوم شامل مر کز بازی های زمستانی –پارک یادبود و آبشار می باشد.پار ک تکواندو کره جنوبی در واقع یک پارک بین المللی و محلی برای برگزاری جشنهای ملی فرهنگی و ورزشی و انجام مسابقات تکواندو خواهد بود .

ادامه نوشته

A mutual relationship with nature at the Small residence in Fosen

 

این خانه مسکونی کوچک در Fosen  قرار دارد و توسط گروه طراحی Fantastic Norway طراحی شده است.

این کلبه در بالای یک تپه سنگی در دورترین نقطه نسبت به مرکز ساحلی فوزن نروژ قرار گرفته است.این  بنا با دقت در سایت قرار گرفته و با توجه به عوارض طبیعی زمین در این قسمت و چشم انداز وسیع و شرایط اقلیمی خاص این منطقه طراحی شده است.

 

ادامه نوشته

خطوط ساده –مفاهيم عميق

 خطوط ساده –مفاهيم عميق

بررسي مجموعه ترسيمات لوكوربوزيه شامل كروكيها و اسكيسها يي كه طي سالها ي فعاليت حرفه اي در زمينه معماري و شهر سازي تهيه كرده به اندازه مطالعه پروژه هايي كه اين طراح سرشناس در اين سالها به انجام رسانده جذاب و آموزنده است .اين ترسيمات مي توانند برخي از ابعاد فكري – اعتقادي – مفاهيم –ايده ها –منابع الهام بخش و موضوعات تاثير گذار بر كار او را بر ما روشن سازند.اين ترسيمات كه عمدتا از مجموعه خطوطي بسيار ساده –سطوح هاشور خورده و بعضا عبارات كوتاه و تاريخ دار تشكيل مي شوند .انديشه هاي اين معمار و شيوه شخصي او در بيان مفاهيم معمارانه بر ما مي نماياند.

ترسيمات لوكور بوزيه را مي توان در سه گروه دسته بندي كرد:

1-كروكيها يا اسكيسهايي كه مبين اصول –ديد گاهها و ابداعات شخصي وي در زمينه معماري يا اصول شهر سازي مدرن اند . از جمله پنج اصل پيلوتي – باغ در بام  - پلان آزاد-پنجره هاي كشيده و نماي آزاد –الگوي آرايش عمودي مجتمعهاي مسكوني پر تراكم –چهار الگوي تركيب ساختمان  - مدولر  - سه گانه تابش – گياه –فضا و...

۲-كروكيها و اسكيسهايي كه بيانگر كيفيات – محيطها –عناصر و جزيياتي هستندكه مدام  یا به طور  مقطعي براي او الهام بخش يا در كارش تاثير گذار بوده اند بخش عمده اين تر سيمات تاثير طبيعت را در قالب ابتكارات و انتخابهاي معمارانه به نمايش مي گذارند

۳-اسكيسهايي كه در كشاكش روند طراحي پروژه ها ترسيم شده اند.(روند تکاملی استحاله ایده ها تا شکل نهایی بنا - فضای داخلی -بنا در پلان وبرش)

  

منبع:محمد محمد زاده-خطوط ساده-مفاهیم عمیق-مجله معمار شماره ۳۸تابستان ۸۵-ص ۵۰-۴۸

 زهرا رستمي